Egzamin maturalny w roku 2013 i od roku 2015

EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII w roku 2013 i od roku 2015

Komentarz na podstawie sprawozdania CKE i OKE Łódź, wrzesień 2013 i Informatora o egzaminie maturalnym od roku 2014/2015

            W obszarze OKE Łódź na poziomie podstawowym średnie wyniki z tegorocznego egzaminu były niższe niż w roku ubiegłym. Prawie o 10% mniej uzyskali absolwenci liceów ogólnokształcących (40,4%) oraz absolwenci techników (29,2%), natomiast absolwenci liceów profilowanych uzyskali wyniki nieznacznie niższe (27,5%). Absolwenci techników uzupełniających – 24%.
Na poziomie rozszerzonym tegoroczne wyniki były trochę wyższe w porównaniu z ubiegłym rokiem - absolwenci liceów ogólnokształcących (54,7%), absolwenci techników(28,2%) i liceów profilowanych (21,6%). W województwie łódzkim 5 maturzystów – laureatów lub finalistów olimpiady - było zwolnionych z egzaminu z chemii.
          Arkusz na poziomie podstawowym zawierał w sumie 37 zadań, w tym osiem zadań okazało się bardzo trudnych (nr 7, 17, 13, 24, 18b, 26b, 29b, 12) i dwanaście trudnych, tylko cztery zadania okazały się dla zdających łatwe (9, 15c, 19, 27), a żadne nie było bardzo łatwe. Wskaźniki łatwości zadań mieściły się w przedziale 0,09–0,80. Najtrudniejszym zadaniem były zadania: nr 7, które sprawdzało wiedzę o właściwościach substancji i umiejętność właściwego rozumowania i nr 17, w którym należało rozwiązać problem posługując się wiedzą o przebiegu reakcji zobojętnienia, wykorzystaniu wskaźników kwasowo-zasadowych oraz umiejętnością obliczeń ze stężenia molowego. Oba zdecydowanie nie były typowe dla poziomu podstawowego. Najłatwiejsze dla zdających okazało się zadanie 9, w którym należało wyjaśnić pojęcie reakcji egzotermicznej.
Średni wynik egzaminu z chemii wyniósł 39% dla poziomu podstawowego. Najczęstszy wynik to 11, 12 lub 17 punktów. Aby wynik z PP  został zaliczony do klasy najwyższej zdający musiał uzyskać co najmniej 79% punktów (w ubiegłym roku co najmniej 87%), a grupa wyników bardzo wysokich zaczynała się od 67% .
Wskaźniki łatwości zadań w arkuszu na poziomie rozszerzonym mieściły się w przedziale 0,09–0,93. Arkusz zawierał wszystkich zadań 49, w tym dwa zadania bardzo łatwe (nr 5 i 8a) i dziesięć łatwych.  Największą liczbę zadań stanowiły zadania umiarkowanie trudne i trudne. Bardzo trudne okazało się dla zdających jedno zadanie (nr 15), które sprawdzało umiejętność zinterpretowania przebiegu reakcji hydrolizy maltozy i wykonania obliczeń związanych z opisaną sytuacją. Najłatwiejsze dla zdających okazało się zadanie 5 sprawdzające wiedzę o orbitalach atomowych tworzących orbitale molekularne w podanych typowych cząsteczkach.
Średni wynik egzaminu z chemii wyniósł 55% dla poziomu rozszerzonego. Najczęstsze wyniki to 28-29 punktów. Aby wynik z PR został zaliczony do klasy najwyższej zdający musiał uzyskać co najmniej 91% punktów, tyle co w roku ubiegłym.
Analiza błędnych odpowiedzi i rozwiązań zadań z arkuszy egzaminacyjnych pozwala stwierdzić, że podstawową przyczyną trudności były problemy merytoryczne, co jest szczególnie widoczne na poziomie podstawowym. Można także zauważyć, że niektóre trudności wynikają z niewystarczającej umiejętności posługiwania się językiem pojęć i wzorów chemicznych, fizycznych i matematycznych, symboli i równań oraz brakiem staranności
i precyzji w formułowaniu odpowiedzi. Duży wpływ na wynik egzaminu ma również rozumienie tekstów wprowadzeń i poleceń oraz umiejętność dokonywania analizy ich treści. Trudno oczekiwać, że zdający, którzy mają duże braki wiadomości, będą umieli zastosować wiedzę i umiejętności
w sytuacjach nietypowych i problemowych. Zdający mieli trudności ze sformułowaniem logicznie spójnej odpowiedzi.

Na stronie www.cke.edu.pl w Aktualnościach jest już zamieszczony Informator o egzaminie maturalnym z chemii od roku szkolnego 2014/2015.  W części pierwszej znajduje się opis egzaminu zawierający: zakres obowiązujących wymagań, sposób komunikowania wyników, rodzaj przewidywanych zadań ze szczegółowymi  zasadami oceniania odpowiedzi udzielonych przez zdających w zadaniach otwartych. W drugiej części zamieszczono przykładowe zadania z chemii (z przypisanymi wymaganiami ogólnymi i szczegółowymi) z rozwiązaniami i schematem punktowania.
Od roku 2015 chemia staje się jednym z przedmiotów dodatkowych, zdawanym jedynie na poziomie rozszerzonym, w formie pisemnej, w czasie 180 minut. Materiały pomocnicze w zmienionej postaci przedstawia Karta wybranych wzorów i stałych fizykochemicznych na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki.
            Warto poddać wnikliwej analizie zaprezentowane przykłady zadań. Pokazują, że zgodnie z zasadą kumulatywności przyjętą w Podstawie programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół z rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 27 sierpnia 2012 roku) będą obowiązywać również wymagania z wcześniejszych etapów edukacji (III i IV – zakres podstawowy). Uczeń musi być jak najwcześniej świadomy sprawdzania swoich wiadomości i umiejętności w takim zakresie. Powinien też rozumieć, że istotny wpływ na wynik egzaminu mają: uważne czytanie ze zrozumieniem informacji wprowadzających i poleceń do zadań oraz analiza ich treści, a także formułowanie jednoznacznych odpowiedzi. Ważną umiejętnością jest też biegłe posługiwanie się terminologią, językiem symboli i równań chemicznych oraz językiem wyrażeń matematycznych.
Wykorzystywane w pracy z uczniem zadania, zainspirowane przykładami z Informatora, powinny być zróżnicowane pod względem sprawdzanych wiadomości i umiejętności, poziomu trudności, a także sposobu udzielania odpowiedzi; powinny sprawdzać opanowanie umiejętności złożonych, często ponadprzedmiotowych, takich jak: rozumowanie wymagające krytycznego myślenia, wykrywanie współzależności elementów lub procesów oraz związków przyczynowo -skutkowych i funkcjonalnych, stosowanie zintegrowanej wiedzy we własnych strategiach rozwiązywania problemów.

opracowała Małgorzata Kozieł